Ottmar Hörl
Dama z gronostajem
dodawanie i ujmowanie

Norymberga jest największym miastem Frankonii oraz jej stolicą gospodarczą i kulturalną. Frankonia wchodzi w skład Bawarii, kraju związkowego Niemiec, jako jego północna część. Miasto zamieszkuje ok. 500 000 mieszkańców, natomiast aglomeracja liczy ponad 1 000 000 mieszkańców. Norymberga to po Monachium drugie miasto Bawarii.

· 2 października 1979 r. - podpisanie ramowego porozumienia o współpracy pomiędzy Krakowem a Norymbergą,
· 9 grudnia 1991 r.- podpisanie umowy o współpracy na zasadach miast bliźniaczych,
· czerwiec 1996 r. uroczyste otwarcie Domu Krakowskiego w Norymberdze i Domu Norymberskiego w Krakowie,
· 2004 r. – uroczyste obchody 25-lecia partnerstwa połączone ze wzajemnymi prezentacjami obu miast

Współpraca obu miast należy do wzorcowych, zarówno pod względem zakresu kontaktów, jak i ich intensywności. Dotyczy niemal wszystkich dziedzin życia: współpracy szkół i młodzieży, uczelni wyższych, kultury, kręgów kościelnych, promocji, sportu, gospodarki komunalnej, służby zdrowia, funkcjonowania samorządu miejskiego, osób niepełnosprawnych, funduszy Unii Europejskiej, kontaktów mieszkańców, ogrodów zoologicznych oraz innych dziedzin, których z biegiem czasu przybywa.
Szczegółowe informacje na ten temat można znaleźć w serwisie "Kraków otwarty na świat" na stronie internetowej miasta Krakowa.

W Norymberdze obchody jubileuszu 30-lecia partnerstwa zainaugurowało w lutym 2009 r. odsłonięcie kamienia z tekstem wiersza krakowskiego poety Ryszarda Krynickiego, poświęconego tajemniczej postaci Kaspara Hausera, który został odnaleziony w Norymberdze w 1828 r. Kamień wykonany przez Sabine Richter jest prezentem miasta Krakowa dla Norymbergi.
W maju 2009 r. w Ratuszu w Norymberdze odbyła się konferencja „Znaczenie partnerstw samorządowych dla stosunków polsko-niemieckich” z udziałem Prezydenta Krakowa Jacka Majchrowskiego, Nadburmistrza Norymbergi Ulricha Maly’ego, Przewodniczącej Rady Miasta Krakowa Małgorzaty Radwan-Ballady oraz radnych krakowskich. Konferencji towarzyszył program kulturalny - wspólny koncert zespołów „Motion Trio” z Krakowa i „ensembleKONTRASTE” z Norymbergi, wystawa młodych grafików z Krakowa w Domu Krakowskim, wystawa fotografii Jutty Missbach „Żelki i mercedesy. Polskie skojarzenia z Niemcami” w Ratuszu, wystawa Nowohuckiego Centrum Kultury „Współczesne malarstwo z Krakowa” w Domu Kultury Langwasser.

Dom Krakowski w Norymberdze i Dom Norymberski w Krakowie to wyjątkowe w swoim charakterze „zamiejscowe” placówki obu miast, zajmujące się realizacją idei partnerstwa. Dom Krakowski prowadzi działalność głównie w swojej siedzibie, którą jest dawna baszta w systemie murów obronnych Norymbergi, zwana „Wieżą Krakowską”. Każdego roku organizowanych jest tam wiele wystaw, koncertów, spotkań literackich, imprez filmowych. Działa tu również centrum informacji turystycznej o Krakowie i restauracja oraz mają swoje siedziby Towarzystwo Polsko-Niemieckie we Frankonii i Stowarzyszenie „Wieża Krakowska”. Dom Norymberski z siedzibą przy ul. Skałecznej 2 w Krakowie, użytkowaną wspólnie z klubem „Lokator”, organizuje swoje projekty głównie we współpracy z partnerami krakowskimi, często w formie imprez cyklicznych – jedną z nich jest Festiwal Filmów Niemieckich w Krakowie, dawniej Festiwal Filmów Bawarskich.

Rozpoznawalnym symbolem partnerstwa obu miast są tak zwane „tramwaje norymberskie”, jeżdżące do dzisiaj po Krakowie. Od roku 1988 krakowskie MPK otrzymało z Norymbergi (głównie nieodpłatnie) blisko 130 wagonów. W ostatnich latach po preferencyjnej cenie w Norymberdze zakupione zostały dwukierunkowe wagony tramwajowe – termin dostawy kolejnych wagonów z tej serii to wrzesień 2009 r.

· Bliska i ożywiona współpraca od 1987 r. łączy Nowohuckie Centrum Kultury z Domem Kultury Langwasser w Norymberdze.
· Chorągiew Krakowska ZHP prowadzi od 1993 r. wymianę z organizacją „Kreisjugendring” w Norymberdze, zrzeszającą kilkadziesiąt organizacji młodzieżowych w tym mieście.
· Od końca lat osiemdziesiątych organizacja studencka „ Studentenwerk Erlangen– Nürnberg” i za jej pośrednictwem norymberskie zespoły muzyczne prowadzą współpracę z Chórem Akademickim UJ i Baletem Form Nowoczesnych AGH – w ramach tej współpracy w lipcu 2009 r. odbyły się „Norymberskie koncerty” w Krakowie.
· Regularna wymiana praktyk studenckich między Akademiami Sztuk Pięknych w Krakowie i Norymberdze prowadzona jest od 1987 r. – co roku dwóch studentów z tych uczelni przez jeden semestr odbywa praktykę na uczelni w mieście partnerskim.
· Dzięki zapoczątkowanej w 1981 r. współpracy krakowskiego i norymberskiego Ogrodu Zoologicznego możliwa była wymiana zwierząt między nimi.

Od roku 2007 działa w Krakowie Ogród Doświadczeń Zmysłowych im. Stanisława Lema. Umożliwia on młodym ludziom poglądowe doświadczanie praw fizyki i lepsze ich rozumienie. Przykładem, na którym wzorował się pomysłodawca tego projektu edukacyjnego - Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida w Krakowie Nowej Hucie – było Pole Doświadczeń Zmysłowych w Norymberdze.

Międzynarodowe Triennale Grafiki w Krakowie zawarło z firmą AFAG w Norymberdze umowę, dzięki której możliwa była trzykrotna prezentacja kolejnych edycji Triennale na targach „ConsumentART” w Norymberdze w latach dziewięćdziesiątych. Pomocy w realizacji tego projektu udzielał nieżyjący już Dizzy Nürnberger, wielki przyjaciel Krakowa i właściciel galerii w Norymberdze. Firma AFAG otrzymała tytuł Mecenasa Kultury Krakowa za rok 1997.

Wśród wielu form pomocy Norymbergi dla Krakowa jedną z najcieplej wspominanych jest pomoc Urzędu Miasta, wielu instytucji i melomanów norymberskich w odbudowie organów Filharmonii Krakowskiej po pożarze w roku 1991. Instytucją od wielu lat wspierającą (w tym także materialnie) partnerstwo między Krakowem i Norymbergą jest Towarzystwo Niemiecko-Polskie we Frankonii.

Od stuleci odbywa się w Norymberdze „Christkindlkesmarkt”, jeden z największych jarmarków bożonarodzeniowych na świecie. Jest on tak popularny, że w czasie jego trwania wszystkie hotele w Norymberdze
i okolicy są pełne. Od lat uczestniczy w jarmarku firma
z Krakowa.

Od kilku lat istnieje w Krakowie ulica Norymberska, która położona jest w południowo-zachodniej części miasta w pobliżu nowego kampusu uniwersyteckiego. Także na południowym zachodzie Norymbergi na terenach nowego budownictwa mieszkaniowego zlokalizowana została Krakauer Straße.

Wit Stwosz to najbardziej znana postać łącząca oba miasta. Rzeźbiarz rodem ze Szwabii przeniósł się w 1477 r. z Norymbergi do Krakowa. Do Norymbergi powrócił w 1496 r. i mieszkał tam aż do śmierci. Artysta pozostawił po sobie wiele cennych dzieł w obu miastach. Najsłynniejszym z nich jest wspaniały Ołtarz Mariacki w Krakowie, który powstawał w latach 1477 – 1489. Jest to największy ołtarz gotycki w Europie o wymiarach 11 x 13 m, a największe figury mają 2,7 m wysokości.

Tadeusz Kantor był blisko związany z Norymbergą. Od lat sześćdziesiątych organizował tu happeningi i przyjeżdżał z przedstawieniami, a w roku 1985 odbyła się światowa premiera jego spektaklu „Niech sczezną artyści”, poświęconego postaci Wita Stwosza. Przedsięwzięcie to można było zrealizować dzięki sponsorom z Norymbergi i pomocy władz miasta.

Najsłynniejszą postacią związaną z Norymbergą jest Albrecht Dürer  – malarz, grafik, najwybitniejszy artysta niemieckiego renesansu. Urodził się on i zmarł w Norymberdze, gdzie przez większą część życia mieszkał i tworzył. Jego młodszy brat Hans Dürer, również malarz, działał na dworze królewskim w Krakowie. Okazały dom rodzinny Albrechta Dürera w Norymberdze, który ocalał ze zniszczeń wojennych, to obecnie muzeum poświęcone twórcy.

Znane na całym świecie norymberskie pierniki (Nürnberger Lebkuchen) to produkt najczęściej kojarzony z Norymbergą. Najstarsze zachowane receptury pochodzą z XVI w., a sama nazwa jest prawnie chroniona od 1927 r. (w Unii Europejskiej od 1996 r.). Cechują się dużą zawartością migdałów, orzechów, miodu i przypraw w masie oraz niewielką zawartością mąki lub jej brakiem.

Jak głosi legenda, aby powrócić do Norymbergi, należy pokręcić mosiężnym kółkiem umieszczonym na obudowie „Pięknej Fontanny” na Rynku w Norymberdze. Ta zabytkowa budowla z XIV w. to jedna z głównych atrakcji miasta. Według innej wersji legendy pokręcenie kółkiem daje kobietom nadzieję na macierzyństwo.